Các ứng dụng thập niên 90 vẫn giữ chỗ trên desktop Windows ngày nay

Bạn có biết rằng rất nhiều phần mềm máy tính mà chúng ta dùng hằng ngày thực ra đã ra đời từ thập niên 1990, thậm chí còn sớm hơn? Bản thân tôi cũng bất ngờ khi nhận ra trên desktop của mình có những ứng dụng còn… lớn tuổi hơn cả tôi. Có lẽ bạn cũng sẽ bất ngờ khi biết một vài công cụ quen thuộc thực ra đã xuất hiện “từ cuối những năm 1900” — như cách các bạn trẻ bây giờ hay nói.

7-Zip

Mỗi khi cần làm việc với file nén trên Windows, ứng dụng tôi tin dùng nhất vẫn là 7-Zip. Dù Windows có công cụ nén tích hợp sẵn, tôi chỉ dùng nó cho những tác vụ rất cơ bản. Còn khi cần làm gì phức tạp hơn, 7-Zip luôn là lựa chọn đầu tiên.

7-Zip xuất hiện vào năm 1999, đúng thời điểm giao thoa giữa hai thiên niên kỷ. Ứng dụng này chuyên xử lý file nén — cả nén lẫn giải nén — với rất nhiều định dạng khác nhau. Với tôi, đây gần như là công cụ không thể thiếu khi tải tài liệu hay phần mềm về máy.

Điều tôi thích nhất chính là giao diện cho phép xem và thao tác nội dung bên trong file ZIP như thể chúng đã được giải nén. Khi cần xuất hoặc nén, mọi tùy chọn quan trọng đều có sẵn và rất rõ ràng.

Từ những năm đầu 2000 đến nay, bất kỳ chiếc máy Windows nào tôi dùng cũng đều có 7-Zip. Công cụ nén tích hợp của Windows nhìn chung đơn giản và đủ dùng, nhưng nếu bạn cần thao tác chuyên sâu hơn với ZIP, 7Z, TAR hay các định dạng nén phức tạp khác, 7-Zip vẫn vượt trội hoàn toàn. Phần mềm lại miễn phí, nên không có lý do gì để không cài.

Dù ra mắt từ thập niên 90, 7-Zip vẫn được cập nhật đều đặn và hoạt động rất ổn trên Windows 11 Pro. Nhìn giao diện có chút “hoài cổ”, nhưng chức năng thì vẫn mạnh mẽ và hiện đại.

Microsoft PowerToys

PowerToys của Microsoft cũng “lớn tuổi” ngang ngửa IrfanView — ra đời năm 1996. Đây là bộ tiện ích dành cho người dùng nâng cao trên Windows, bổ sung hàng loạt công cụ mạnh mẽ: từ chỉnh kích thước ảnh, đổi tên file hàng loạt cho đến mở rộng chức năng của Start Menu. Tôi thậm chí còn không biết đến sự tồn tại của nó cho đến vài năm gần đây.

Trong danh sách này, PowerToys là cái tên tôi biết muộn nhất, dù thực ra nó không hề mới. Nhờ PowerToys, tôi có thể dùng PowerRename để đổi tên hàng trăm file một cách cực kỳ chính xác — tính năng mà tôi cực kỳ yêu thích. Ngoài ra, PowerToys còn cho phép xem trước file SVG và STL ngay trong Explorer, resize ảnh nhanh, trích xuất văn bản từ ảnh chụp màn hình, và nhiều chức năng tiện lợi khác.

Photoshop

Khó mà tưởng tượng cuộc sống của tôi sẽ thế nào nếu thiếu Photoshop. Ra mắt năm 1990, công cụ này đã trở thành một phần quan trọng trong quy trình làm việc của tôi: chỉnh ảnh, resize, tạo nội dung, dùng AI… mọi thứ đều nhờ Photoshop.

Tôi bắt đầu sử dụng Photoshop khoảng năm 2011 và gần như không thể tìm được ứng dụng nào thay thế. Giao diện, phím tắt và cách nó vận hành đã trở thành thói quen. Tôi thậm chí còn tạo cả macro phím tắt riêng để thao tác nhanh khi xuất ảnh.

Dù thuộc “đời 90”, Photoshop vẫn được cập nhật liên tục và cực kỳ mạnh mẽ trong năm 2025. So với phiên bản gốc, giao diện và trải nghiệm người dùng hiện tại đã thay đổi rất nhiều, đến mức gần như không ai nghĩ đây là phần mềm đã tồn tại 35 năm.

Illustrator

Dù bài viết tập trung vào phần mềm thập niên 90, tôi muốn ngược dòng thời gian thêm chút nữa với Adobe Illustrator — “anh cả” của Photoshop. Illustrator ra đời từ năm 1987, tức là còn lớn tuổi hơn Photoshop ba năm.

Trải qua hàng chục năm phát triển, Illustrator đã thay đổi rất nhiều. Cốt lõi vẫn là công cụ thiết kế vector, nhưng giao diện, tính năng AI và các cải tiến khác đã biến nó thành phần mềm đồ họa hiện đại bậc nhất hiện nay.

Tôi không dùng Illustrator nhiều như Photoshop, nhưng khi cần thiết kế logo hoặc các sản phẩm vector, đây vẫn là công cụ tôi lựa chọn. Chỉ là tôi chưa quen tay bằng Photoshop nên không khai thác thường xuyên.

Dù đã gần 40 tuổi, Illustrator vẫn là phần mềm mạnh mẽ, hữu ích và mang trải nghiệm hiện đại. Nếu không để ý, chẳng ai nghĩ rằng nó sắp chạm cột mốc… nửa thế kỷ.