Thật tuyệt khi Windows 11 có nhiều tính năng và là phiên bản hiện đại hơn nhiều của hệ điều hành, mặc dù có một số điểm không nhất quán về giao diện người dùng mà Rectify11 cố gắng khắc phục. Tuy nhiên, bạn không thể thoát khỏi trải nghiệm Windows chậm chạp, đặc biệt là nếu bạn đang chạy một máy khá cũ. Cả Windows 10 và 11 đều quá cồng kềnh với quá nhiều tính năng, ứng dụng không cần thiết và service nền dư thừa - đó là lý do Tiny10 tồn tại. Đây là phiên bản nhẹ hơn của Windows 10, chiếm ít dung lượng hơn, hoạt động trên máy tính có bộ nhớ thấp hơn và không có phần mềm rác.

Hãy tìm hiểu mọi thứ về Tiny10 và cách cài đặt Tiny10 trên bất kỳ PC nào (cả 32 bit và 64 bit) qua bài viết sau đây!

Tiny10 là gì?

Tiny10 là phiên bản rút gọn của Windows 10 và được phát triển bởi NTDEV. Dự án này nhằm mục đích loại bỏ tất cả các thành phần Windows không cần thiết để loại bỏ phần mềm rác và giúp trải nghiệm mượt mà hơn. Trên thực tế, nhà phát triển tuyên bố rằng Tiny10 không chỉ loại bỏ phần mềm rác mà còn được tối ưu hóa từ đầu để giảm kích thước tổng thể của Windows 10.

Ví dụ, nếu bạn cài đặt Tiny10 trên hệ thống 32 bit, nó chỉ chiếm 5,2 GB dung lượng ổ đĩa so với hệ thống Windows 10 gốc, chiếm tới 22 GB dung lượng. Đó là mức giảm kích thước 17 GB và rất đáng kể. Trên hệ thống 64 bit, Tiny10 chiếm tới 10 GB dung lượng ổ đĩa. Về RAM, bạn có thể chạy Tiny10 trên hệ thống 32 bit với 1 GB RAM và hệ thống 64 bit với 2 GB RAM. Để so sánh thì bản cài đặt Windows 10 gốc sẽ khó chạy trên hệ thống có 4GB RAM.

Nhưng Tiny10 làm được điều này bằng cách nào? Thử nghiệm Tiny10 cho thấy mọi thứ đều hoạt động tốt. Tất cả các công cụ hệ thống Windows cốt lõi đều khả dụng, bao gồm PowerShell, CMD, Disk Management, v.v... Một số ứng dụng, bao gồm Geekbench, Crystaldisk, ShareX và các game như CS: GO cũng được chạy thử nghiệm và mọi thứ đều chạy mà không có bất kỳ sự cố nào. Về mặt chức năng, nó khá giống với bản cài đặt gốc.

Về phần ứng dụng, Tiny10 loại bỏ tất cả các ứng dụng mặc định như Image Viewer, Edge, Media Player, v.v... chỉ có Notepad và Wordpad khả dụng trên bản build Windows 10 đơn giản này. Tiny10 không đi kèm với Microsoft Store hoặc Windows Security.

Không có hỗ trợ cho Windows Subsystem for Linux, nhưng bạn có thể bật Hyper-V. Có hai phiên bản Tiny Windows là Tiny10 và Tiny11. Tiny10 đã được ngừng nhưng quá trình phát triển Tiny11 vẫn đang diễn ra.

Tiny10 tốt nhưng đi kèm với rủi ro. Chạy Windows 10 nhẹ trên PC cấu hình thấp với ít dung lượng ổ đĩa và RAM là giấc mơ của nhiều người, nhưng giấc mơ đó không đáng để theo đuổi vì phải trả giá bằng quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu của bạn. Do đó, bạn nên dùng Chrome OS Flex. Mặc dù chưa hỗ trợ đầy đủ các ứng dụng Windows, nhưng đây là lựa chọn nhẹ tốt nhất cho PC cũ.

Sự khác biệt giữa Tiny10 và Windows 10

Để bắt đầu, Tiny10 nhanh và phản hồi tốt hơn so với Windows 10 gốc. Gần như không có phần mềm rác vì tất cả các ứng dụng, service và thành phần hệ thống không cần thiết đã bị nhà phát triển xóa bỏ. Sau đây là so sánh về số lượng ứng dụng trong menu Start.

So sánh menu Start Tiny10 và Windows 10

Tiny10 cũng chiếm rất ít dung lượng ổ đĩa so với Windows 10. Trên máy tính xách tay 64 bit, quá trình cài đặt Tiny10 chỉ chiếm 10,5 GB dung lượng, trong khi Windows 10 chiếm đến 22,2 GB sau khi cài đặt mới.

Dung lượng ổ đĩa sau khi cài đặt hệ điều hành mới

Mức sử dụng CPU và RAM trên Tiny10 cũng được theo dõi chặt chẽ. Thật ngạc nhiên là nó chỉ chiếm 1% CPU và 1,6 GB RAM khi ở chế độ nhàn rỗi. Trong khi đó, Windows 10 kiểm soát chặt chẽ mức sử dụng CPU nhưng mức sử dụng RAM luôn ở mức trên 2,5 GB. Sau đây là tổng quan về Task Manager của Tiny10 và Windows 10.

Task Manager của Tiny10 so với Windows 10

Đến với một số thử nghiệm benchmark giữa Tiny10 và Windows 10 nguyên bản, sau đây là một số kết quả Geekbench và CrystalDiskMark. Trong bài kiểm tra Geekbench, cả hai hệ điều hành đều có hiệu suất tương tự nhau, nhưng trong bài kiểm tra CrystalDiskMark, có thể thấy Tiny10 có thể ghi dữ liệu với tốc độ gấp đôi, có lẽ là do các ổ đĩa đã được nhiều ứng dụng khác nhau sử dụng trên Windows 10 bản gốc.

Điểm Geekbench của Tiny10 so với Windows 10

Bài kiểm tra CrystalDiskMark của Tiny10 so với Windows 10

Cuối cùng, tác giả cài đặt Steam và chơi CS: GO ở cài đặt cao trên Tiny10 và nó hoạt động khá tốt trên máy tính xách tay chạy i5 thế hệ thứ 6. Kết quả đạt được khoảng 20-30FPS, không khác biệt nhiều so với cài đặt Windows 10 bản gốc.

Cách cài đặt Tiny10

• Tải xuống image ISO của Tiny10 dựa trên kiến ​​trúc hệ thống của bạn.

• Tải xuống Rufus để tạo USB boot.

• Mở Rufus, cắm USB có dung lượng ít nhất 16 GB, chọn image ISO, rồi nhấp vào Start. Đảm bảo rằng hệ thống file là NTFS.
• Trong khi quá trình flash hoàn tất, hãy tải xuống trình duyệt vì bạn không nhận được bất kỳ trình duyệt nào trong Tiny10.
• Tiếp theo, cắm USB vào PC mục tiêu và khởi động lại. Khi PC khởi động lại, hãy nhấn phím để tùy chọn khởi động (phải là một trong các phím chức năng, tức là F9, F8, F7, F11, F12, v.v...). Khi bạn ở trên màn hình lựa chọn khởi động, hãy chọn USB và nhấn Enter.

Lưu ý: Nếu bạn không biết phím khởi động cho PC hoặc máy tính xách tay của mình, hãy tra cứu trên Internet để biết hãng sản xuất hoặc truy cập trang web của nhà sản xuất để tìm câu trả lời.

• Máy tính của bạn bây giờ sẽ load cửa sổ cài đặt Tiny10, tương tự như cửa sổ thiết lập của Windows 10. Làm theo hướng dẫn trên màn hình và chọn ổ bạn muốn.
• Cuối cùng, nhấp vào Next để cài đặt hệ điều hành. Sau khi cài đặt hoàn tất, bạn sẽ khởi động vào Tiny10.

Ấn tượng đầu tiên về Tiny10

Tiny10 có thể được sử dụng cho nhiều tác vụ khác nhau, từ chơi game như CS:GO đến bật Hyper-V và mọi thứ đều hoạt động như mong đợi. Mức sử dụng CPU và RAM được kiểm soát. Nó nhanh, ổn định và phản hồi tốt.

Menu Start mở ra trong nháy mắt. Không có tìm kiếm Bing được nhúng trong thanh tìm kiếm nên kết quả tìm kiếm nhanh, không có dữ liệu từ xa trong nền và không có service lạ nào chiếm 100% dung lượng ổ đĩa. Nhìn chung, đây là trải nghiệm mượt mà và dễ chịu. Tiny10Edit thực hiện đúng như quảng cáo nhưng bạn vẫn không nên sử dụng nó làm hệ điều hành chính hàng ngày vì những lo ngại tiềm ẩn về bảo mật.

Và đó là tất cả những gì bạn cần biết về Tiny10 và quá trình cài đặt của nó. Tiny10 hỗ trợ các hệ thống 32 bit, nghĩa là phần cứng cũ hơn có thể được hưởng lợi từ dự án này. Hy vọng Microsoft sẽ phát hành phiên bản Windows 11 gọn nhẹ trong tương lai, vì phiên bản này sẽ giúp ích rất nhiều cho người dùng sử dụng phần cứng đơn giản. Nếu bạn muốn gỡ bỏ phần mềm và tăng tốc PC chạy Windows 11 của mình, hãy làm theo hướng dẫn này.